Fikir ABD Başkanı Barack Obama’nın Türkiye ziyaretinde ortaya çıktı. “Küresel ve bölgesel sorunların çözümü Türkiye-ABD arasında model ortaklık kurulması ile mümkündür” diyen Obama o günlerde ikili ilişkilerle güvenli, saygın, kültürler arası gerilimlerin olmadığı bir ortaklık kurulacağının sinyallerini vermişti.

Bu sözler aslında Amerika’nın Türkiye’nin önemini bildiği ve bunu iyi yönde kullanmak istediğinin bir göstergesiydi. Amaç birlikte çalışmak Müslüman dünyası ile Batı dünyası arasında birleşmeyi sağlamak, refah ve güvenliğe giden bir yol çizmekti.

Bu yolda başarıya ulaşabilmek ancak Türkiye ve ABD’nin model ortaklık oluşturmasıyla mümkün olabilirdi.

Böylece Başbakan’ın Amerika ziyaretinde Obama ile yaptığı görüşmeler sırasında “Model Ortaklık” ile iki ülke arasındaki ekonomik/ticari ilişkilerin geliştirilmesi karar altına alındı ve ilk adımlar atıldı.

Türkiye ile Amerika arasında 10 yıldır gündemde olan ancak hayata geçirilemeyen nitelikli sanayi bölgesi kurulması planı da yeniden ele alınabilmesi için ortak bir Türk-Amerikan Konseyi kurulacak.

Böylece Türk-Amerikan ilişkilerindeki yaklaşık 15 milyar dolarlık ticaret hacmi arttırılacak. Çerçeve mekanizmasının ilk toplantısının gelecek ilkbaharda Washington’da sonrakinin de aynı yıl Türkiye’de yapılacak.

Ortak bir Türk Amerikan Konseyi kurulacak. Model ortaklık çerçevesinde iki taraftan toplam 4 bakan yılda iki kez toplanacak. Türkiye adına iki bakan Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ve dış ticaretten sorumlu Devlet Bakanı Zafer Çağlayan koordinatör olacak.

Bu konuya Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu şöyle bir yorum getirdi: ‘Model Ortaklık, stratejik ortaklığa göre çok daha spesifik bir kavram. Batı ile Doğu arasındaki bir başarı hikayesi yaratılmasıyla ilgili. Obama’nın konuşmasından anladığımız, Afganistan’dan Filistin’e kadar Müslüman coğraflayadaki tüm sorunlarda, ABD ve Türkiye ortaklığı ile çözümü belirlemek ve bu çözümü uygulamaya koymak. Bu model başarılı olursa, ABD’nin bölgedeki diğer Müslüman ülkelerle ilişkilerinde de bu model uygulanacak.’

Olaya matematiksel olarak bakarsak durum şöyledir: Amerika’nın hazır giyim ve konfeksiyon ithalatının 80 milyar dolardır. Türkiye’nin Amerika’ya takstil-konfeksiyon ihracatı 3-4 yıl öncesine kadar 1 milyar 700 milyon dolar seviyesindeyken, son yıllarda kotalar ve ambargolar, Çin’de Amerikan firmalarının kitle üretimini teşvikleriyle doğan haksız rekabetle hızla gerileyerek 400 milyon dolar seviyesine düşmüştür. 

2002’de Amerika’yla toplam 6 milyon 279 milyonluk toplam ticaretimizde ihracatımız yüzde 53.6 oranında, ithalatımızın yüzde 46.4 seviyesinde bulunduğu ve bizim lehimize bir tablo vardı. Buna karşın yıllar içinde hızla değişimler oluşarak 2008 yılında denge aleyhimize bozulmuş, toplam ticaretimiz 16 milyar 261 milyon dolara yükselirken bunun içinde ihracatımız sadece yüzde 26.3 oranında takılıp kalmış ve ithalatımızın payı da yüzde 73.7’ye yükselmiştir. Yani tablo büyük bir değişimle aleyhimize dönmüştür. 

Kanımca şimdi kurulmakta olan Model Ortaklık bu olumsuzluğu ortadan kaldırılabilir.

Bu makale 24 Aralık 2009 tarihinde www.bodrumgundem.com sitesine yayımlandı.

Reklamlar